جایگاه مطالبات حقوقی و رفاهی  زنان سرپرست خانوار در حوزه بیمه  و تامین اجتماعی

"تاوان" درگفتگو با مهندس محسن هاشمی رفسنجانی رئیس شورای اسلامی شهر تهران بررسی کرد؛



جایگاه مطالبات حقوقی و رفاهی زنان سرپرست خانوار در حوزه بیمه و تامین اجتماعی



تاوان گذار- متاسفانه در کشور ما همواره نگاهی صرفاً حمایتی بر اقشار آسیب پذیر حاکم بوده و همه توقع دارند تا نهادهایی همچون بهزیستی یا کمیته امداد مسئولیت آنها را برعهده بگیرند. درحالی که این اقشار آسیب پذیر می توانند به عنوان نیروی محرک برای اقتصاد جامعه مورد استفاده قرار گیرند تا ضمن بهبود وضعیت خویش، بسیاری از نیازهای تجاری کشور را نیز در بخش تولید مرتفع سازند.



اما پیش از مواجهه با مشکلات زنان سرپرست خانوار باید برنامه مدون برای «پیشگیری» از افزایش این قشر و بیوه شدن زنان را در دستور کار قرار داد. شاید این باور در ابتدا کمی مبهم بنماید اما واقعیت این است که زنان سرپرست خانوار در بسیاری از قوانین جزایی و حقوقی مورد آسیب قرار می گیرند و برنامه مدونی برای حمایت منطقی از آنها وجود ندارد. به هرحال پیشگیری از بروز عوامل تنها شدن زنان بهترین و کم هزینه ترین راه برای بهبود وضعیت جامعه در این حوزه خواهد بود. همچنین نکته قابل توجه دیگر بهبود اوضاع زنان سرپرست خانوار موجود و جلوگیری از وخامت اوضاع آنها و کشیده شدن به معضلات دیگر است.

 

كاهش نرخ جرایم در میان مردان

از آن‌جا كه تعدادي از زنان سرپرست خانوار به جهت زنداني بودن همسر، مسئوليت سرپرستي خانواده را بر دوش مي‌كشند، لازم است با اتخاذ سياست‌هاي حبس‌زدايي و ابهام‌زدايي از برخي قوانين نظير قانون چك و ديه، نرخ زنداني شدن مردان سرپرست خانوار را كاهش داد.

 

 تلاش جهت اعاده حقوق مالی زوجه در زمان فوت یا طلاق از همسر

از آن‌جا كه مطابق آموزه‌هاي اسلامي و قوانين مدني مهريه، اجرت المثل، ارث زوجه و تنصيف به عنوان حقوق و پشتوانه مالي زوجه محسوب مي‌شود، لازم است حكومت اسلامي تدابيري اتخاذ نمايد تا زنان در اين شرايط به ويژه در شرايطي كه طلاق به دلايلي نظير فساد اخلاقي و اعتياد همسر انجام مي‌شود، به طور كامل به حقوق مالي خود دست يابد.

 

 رویكرد حمایتی

به نظر مي‌‌رسد رويكرد حمايتي بيشتر بايد متعلق به زنان سالمند و زناني باشد كه سطح سواد پايين‌تري دارند و در شرايطي نيستند كه بتوانند شاغل شوند يا حرفه‌اي بياموزند يا سطح سواد خود را افزايش دهند و نيز زناني كه هيچ نوع درآمدي ندارند و در تأمين نيازهاي اساسي خود مشكل دارند و مابقي زنان سرپرست خانوار با رويكرد توانمندسازي و توان‌افزايي جهت تأمين آ‎تيه خود و خودكفايي آماده شوند.

 

  حمایت‌های قانونی درجهت تحقق حقوق پنهان

-    اختصاص هزينه عائله‌مندي به زنان سرپرست خانوار

-    امكان استفاده از مستمري همسر اول در صورت جدايي از همسر دوم

-    استفاده از واژه زنان سرپرست خانواده به جاي زنان بي‌سرپرست

-    اصلاح قانون مستمري بگيران تأمين اجتماعي (اگر مستمري بگير در سه ماهه آخر عمر خود حق بيمه پرداخت نكرده باشد، خانوادة وي پس از فوت از دريافت مستمري محروم مي‌شوند.)

-    اختصاص رديف بودجه خاص از سوي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي به تمام دستگاه‌ها جهت حمايت از زنان سرپرست خانوار

-    رفع نابرابري دستمزدي بين زنان و مردان سرپرست خانوار در مشاغل يكسان

-    لزوم اجراي طرح بيمه زنان خانه‌دار و بقاي اين بيمه پس از فوت همسر

-    تقويت نظارت و ضمانت اجراي قوانين و آيين‌نامه‌هاي مربوط به زنان و كودكان بي‌سرپرست و سرپرست خانوار در برنامه‌ هاي چشم انداز توسعه

-    توجه به وضعيت اقتصادي دختران سرپرست خانوار (اين دختران معمولاً به همراه مادر خود زندگي مي‌كنند و به جهت اشتغال، مخارج مادر بر عهده آنهاست)

-    اصلاح ديه زنان سرپرست خانوار در صورت قتل عمدي يا سهوي

-    اعطاي 5 سال خدمت جهت بازنشستگي زنان سرپرست خانوار با 25 سال كار و سي روز حقوق

-    اولويت استخدام فرزندان زنان سرپرست خانوار

-    انتقال حقوق زنان سرپرست خانوار به بازماندگان پس از فوت

-    ساماندهي بيمه‌هاي مختلف نظير تأمين آتيه، بيمه عمر و غيره جهت تضمين زندگي آينده و تسهيل استفاده زنان سرپرست خانوار از بيمه‌هاي فوق

 

  حمایت‌های اقتصادی با توجه به مقتضیات جامعه

-    توجه به نرخ تورم در مستمري و كمك‌هاي اقتصادي به خانواده‌هاي زن سرپرست

-    پيش‌بيني افزايش بودجه سازمان‌هاي متولي در امور زنان و كودكان بي‌سرپرست و سرپرست خانوار با توجه به افزايش نرخ طلاق، جرايم و آسيب‌هاي اجتماعي در هر سال

-    در اولويت‌ قرار گرفتن اشتغال زنان سرپرست خانوار (اشتغال اين زنان بايد به گونه‌اي باشد كه به محل زندگي فرد نزديك باشد و با توجه به مسئوليت تربيت كودكان و عدم امكان سپردن كودكان به مهدكودك و هزينه‌هاي آن، امكان نظارت و نگهداري فرزندان براي آنها ميسر باشد)

-    آموزش مهارت‌هاي شغلي و اجراي برنامه‌هاي آموزش‌هاي حرفه‌اي براي زنان بيكار يا جوياي كار سرپرست خانوار به منظور برخورداري آنان از دانش و مهارت‌هاي جديد و افزايش فرصت‌هاي شغلي آنان

-    درج وضعيت سرپرستي خانواده در فرم‌هاي كاريابي جهت تشخيص و اولويت‌ اشتغال زنان سرپرست خانوار

-    گشودن مجاري ويژه وام‌دهي به زنان سرپرست خانوار و خود سرپرست

-    ايجاد تعاوني‌هاي توليد و خدمات ويژه زنان سرپرست خانوار

-    اتخاذ تمهيدات لازم نظير اجاره به شرط تمليك و وام مسكن و وام اجاره مسكن جهت حل مشكل مسكن زنان سرپرست خانوار

-    اعطاي كمك‌هاي بلاعوض، بن ارزاق، طرح اكرام، تهيه سبد غذايي رايگان براي زنان نيازمند سرپرست خانوار با لحاظ اصل حفظ كرامت آنان

-    تشويق افراد به دادن وجوه مستحبي جهت كمك به خود اشتغالي زنان سرپرست خانوار

-    بخشودگي اقساط بانكي به ويژه بانك مسكن براي زنان سرپرست خانوار فاقد شغل و داراي فرزند صغير يا فرزند معلول و بيمار خاص

-    افزايش اعطاي وام‌هاي طولاني مدت با اقساط كم بازده و اندك، جهت حل مشكل مسكن، جهيزيه، كاريابي، تحصيل خانواده‌هاي زن سرپرست

-    اعطاي سهام عدالت به زنان سرپرست خانوار به ويژه نيازمندان و سالمندان آنها در اولويت و در حد بيشتر

-    اختصاص بازارچه‌هاي دائمي خوداشتغالي ويژه زنان سرپرست خانوار    

-    حمايت‌هاي ويژه اقتصادي از زنان سرپرست خانوار شاغل در دستگاه‌ها جهت بهبود وضعيت آنها

-    گسترش پوشش بيمه‌اي و تخصيص اعتبارات لازم جهت بيمه‌شدن تمام زنان سرپرست خانوار

-    ايجاد بنگاه‌هاي كوچك زودبازده جهت اشتغال زنان سرپرست خانوار ترجيحاً با مديريت زنان

-    حمايت از مؤسسات خيريه مردمي جهت حمايت مالي از زنان سرپرست خانوار  و ايجاد شغل براي اين گروه از زنان

-    افزايش اعتبارات در بودجه سال 97 جهت تأمين و حمايت از زنان سرپرست خانوار و نحوه دقيق هزينه كرد اين اعتبارات در جهت حمايت و توانمندسازي آنان

-    گسترش اشتغال خانگي زنان سرپرست خانوار از طريق شناسايي و آموزش مشاغل خانگي درآمدزا به منظور اختصاص فرصت كافي براي تربيت فرزندان آنها

-    اعطاي تسهيلات به دانش‌آموختگان زن در جهت اشتغال خود و اشتغال زنان سرپرست خانوار

-    ضرورت تأسيس صندوق حمايت از زنان بي‌سرپرست و سرپرست خانوار در جهت استقلال و خودكفايي آنها

-    برقراري مستمري كافي براي تأمين مايحتاج زنان سرپرست خانوار يا خود سرپرست نيازمند

-    اجراي طرح اسكان موقت زنان سرپرست خانوار در مواقع ضروري و بحراني

-    توجه به بعد خانوار زنان سرپرست خانوار در برنامه‌ريزي‌هاي ملي و اختصاص بودجه در هر سال

 اما بايد توجه داشت که کمبودها و نيازهاي زنان بي سرپرست خانوار صرفا به مسائل حمايتي و اقتصادي محدود نمي شود. بسياري از نيازهاي امروز آنها درحيطه فرهنگي و اجتماعي مي باشد.

 حمايت‌هاي فرهنگي و اجتماعي درراستاي ارتقاي جايگاه زنان سرپرست خانوار

-    ايجاد مراكز مشاوره و امكان بهره‌مندي از خدمات مشاوره‌اي رايگان براي خانواده‌هاي زن سرپرست

-    برگزاري جشنواره‌هاي خاص جهت تمجيد از زحمات زنان سرپرست خانوار شاغل جهت حفظ كانون خانواده

-    اتخاذ تصميمات اساسي جهت جلوگيري از موازي كاري دستگاه‌هاي حمايتي و خدماتي به زنان و كودكان بي‌سرپرست و سرپرست خانوار

-    فراخوان به مراكز مختلف ذيربط جهت شناسايي و تعيين آمار دقيق زنان سرپرست خانوار

-    ايجاد بانك اطلاعاتي جامع از زنان سرپرست خانوار و كنترل آماري در هر سال

-    ارائه كمك‌هاي مختلف اقتصادي با لحاظ حفظ، عزت و حرمت زنان سرپرست خانوار

-    ارائه خدمات آموزشي، تربيتي و مشاوره ويژه فرزندان زنان سرپرست خانوار

-    تشكيل گروه‌ها و انجمن‌هاي حمايتي و خدمات رساني به زنان سرپرست خانوار با اهداف كاريابي، گذران اوقات فراغت و تبادل تجربه و اطلاعات و مديريت بحران‌هاي خانوادگي آنها

-    ايجاد انگيزه جهت ارتقاي دانش و سواد در بين زنان سرپرست خانوار

-    افزايش آستانه تحمل مشكلات در بين زنان سرپرست خانوار

-    تغيير نگرش در مورد زنان سرپرست خانوار و ايجاد روحيه همدلي به جاي نگاه ترحم‌آميز يا بدبينانه نسبت به آنان و ايجاد مسئوليت همگاني در رفع معضلات آنها

-    فرهنگ‌سازي در خانواده‌ها جهت حمايت از زنان سرپرست خانوار در كنار حمايت‌هاي پدرشوهر و قيم قانوني

-    شناسايي، حمايت و تأمين اقتصادي زنان آسيب‌ديده نيازمند (معلول، سالمند و سرپرست خانوار) به منظور تحقق عدالت اجتماعي

-    فرهنگ‌سازي در زمينه ترويج ازدواج مجدد زنان بيوه

-    باز تعريف واژه زنان سرپرست خانوار از سوي مركز آمار ايران جهت رفع معضل كم شماري خانوارهاي زن سرپرست

بنابر نظر بسياري از مسئولان و کارشناسان حوزه جامعه شناسي بهترين راه براي برداشته شدن بارمشکلات زنان سرپرست خانوار بحث توانمند سازي آنها در عرصه خودکفايي مي باشد. خلاصه اين توانمند سازي را مي توان در عناوين زير مورد توجه قرارداد.

 رويكرد توان افزايي و توانمند‌سازي

-    آموزش مهارت‌هاي شغلي و حرفه‌اي جهت كاريابي و اشتغال زنان جوياي كار سرپرست خانوار

-    ارتقاي اطلاعات و آگاهي‌ها و آموزش زنان سرپرست خانوار و فرزندان آنها

-    آموزش مهارت‌هاي زندگي در مواجهه با بحران‌هاي زندگي

-    ارائه اطلاعات لازم بهداشتي جهت پيشگيري از ابتلا به برخي بيماري هاي قابل كنترل

بطور کلي با مطالعه و بررسي نتايج و يافته‌هاي پژوهش‌هاي متعدد در باب وضع زندگي زنان سرپرست خانوار، مي‌توان به اين نتيجه رسيد که اين گروه از زنان وضع زندگي مناسبي ندارند. بويژه به لحاظ اقتصادي در مضيقه هستند و اکثرا با مشکلات مالي عديده دست و پنجه نرم مي‌کنند. چالش‌هاي فراوان زندگي اين زنان، آنان را بشدت آسيب‌پذير کرده است. وضع مالي نامناسب خود موجد محروميت‌ها و کاستي‌هاي ديگري در زمينه‌هاي فرهنگي، اجتماعي و رواني اين زنان و فرزندان آنان است.

عامل فقر اقتصادي تاثير مستقيم و غيرمستقيم خود را بر وضع رفاهي، روان‌شناختي و جامعه شناختي اين زنان مي‌گذارد. امروزه يکي از شاخص‌هاي اصلي و مهم توسعه پايدار، گسترش رفاه اجتماعي و برقراري عدالت اجتماعي براي اقشار نيازمند جامعه است. تمام افراد يک جامعه که توانايي کمک به اين زنان را دارند، بايد از طريق مشارکت با سازمان‌ها، موسسات، انجمن‌ها و تشکل‌هاي مردم‌نهاد، سهمي هر چند کوچک در توانمند‌سازي و بهبود کيفيت زندگي اين زنان بر عهده گرفته و زمينه‌ساز ايجاد جامعه اي سالم و متعادل در کشور باشند.

يکي از نهادهايي که از آن توقع مي رود تا در مسير بهبود اوضاع زنان بي سرپرست قدم بردارد، شواري اسلامي شهر مي باشد. نمايندگان مردم در شواري شهر وظيفه دارند تا زمينه رفاه و زندگي سالم تمام اقشار شهر را مديريت و فراهم سازي کنند. نمايندگان شورا با جايگاه حقوقي خود مي توانند شهرداري را به عنوان بازوي اجرايي شهر مکلف کنند تا به اوضاع زندگي زنان بي سرپرست يا سرپرست خانوار، زنان خياباني، کارتن خواب ها و ... رسيدگي کنند.

***

دراين باره با مهندس محسن هاشمي رفسنجاني رئيس شوراي اسلامي شهر تهران پيرامون مسئله زنان سرپرست خانوار گفتگو کرديم تا پيرامون اقدامات صورت گرفته در شورا مطلع گرديم.

مهندس هاشمي رفسنجاني اقدامات صورت گرفته براي بهبود وضعيت زنان سرپرست خانوار در سال هاي پيش را اغلب شعارگونه و تبليغاتي دانست و گفت: موضوع آسيبهاي اجتماعي ، يکي از الويتهاي مديريت شهري جديد مي باشد، متاسفانه در دوره گذشته تمرکز مديريت شهري در حوزه فرهنگي - اجتماعي عمدتا به فعاليتهاي تبليغي وشعاري متمرکز بود که نتيجه آن موازي کاري معاونت فرهنگي اجتماعي شهرداري با دستگاههاي حاکميتي نظير سازمان تبليغات اسلامي يا صداوسيما وساير نهادهاي ملي در سطح شهر بوده است.

هم اکنون براساس پيمايش هاي صورت گرفته آسيبهاي اجتماعي يکي از معضلات مهم شهروندان محسوب مي شوند که در چند موضوع کودکان کار، زنان بي سرپرست و بدسرپرست و خياباني، معتادان متجاهر، دست فروشها و کارتن خوابها موجب سلب امنيت رواني شهر گرديده است. البته در قانون دستگاههاي ديگري نظير بهزيستي يا نيروي انتظامي مسئول برخورد با اين معضلات هستند اما مديريت شهري نيز نمي تواند نسبت به آن بي تفاوت باشد.

خوشبختانه عليرغم عملکرد ضعيف دستگاه ذي ربط در بهبود وضعيت اقشار آسيب پذير، طي سال هاي گذشته نهادهاي مردمي و انجيوهاي خصوصي توانسته اند نقش بسزايي درکمک رساني به اين اقشارآسيب پذير ايفا نمايند. به هرحال بايد پذيرفت که شرايط کشور به گونه اي است که منابع مالي مدام در حال کاهش و ميزان هزينه ها مدام در حال افزايش است. لذا بايد به سمت مديريت امور توسط خود مردم حرکت کنيم.

رئيس شوراي شهر تهران نيز با تاکيد براين موضوع گفت: خط مشي مديريت شهري جديد استفاده از ظرفيت نيروهاي داوطلب وتشکلهاي مردم نهاد براي حل معضلات فرهنگي است، يعني بجاي آنکه ما خود تصدي گري کنيم زيرساختها وامکانات مديريت شهري را در اختيار نيروهاي مردمي قرار دهيم تا آنها بتوانند به حل معضلات فرهنگي بپردازند که اين روش با توجه به نخبگي و انگيزه هاي بالاي فعاليتهاي خيريه در شهر تهران در مقايسه با اقدامات دولتي بسيار کم هزينه اما کارآمد و اثربخش تر است.


تاریخ انتشار: سه شنبه، 22 خرداد 1397 ساعت 16:59:27 تاریخ آخرین ویرایش:سه شنبه، 22 خرداد 1397 ساعت 16:59:27 توسط:مدیریت
می پسندم 0
نمی پسندم 0


نظرات

ارسال نظر
نام
تلفن همراه
 
پست الکترونیک
آدرس وب سایت یا وبلاگ
نظر شما


ارسال نظر



پایگاه خبری تاوان گذار